Η αναίμακτη μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία, το 1974, οδήγησε στην εδραίωση της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, του πιο ανοιχτού και δημοκρατικού πολιτεύματος στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Το 1974 σηματοδότησε το τέλος μιας μακράς περιόδου αναταραχής, εμφυλίων συγκρούσεων και διχασμών, που άφησαν ανεξίτηλο το σημάδι τους στα πρώτα 150 χρόνια του ελληνικού κράτους. Σηματοδότησε επίσης την απαρχή ενός ενάρετου ιστορικού κύκλου σταθερότητας, δημοκρατίας και ευρωπαϊκής προοπτικής. Και αυτό είναι αναμφίβολα το μεγάλο επίτευγμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Η συμπλήρωση μισού αιώνα από το μεγάλο επίτευγμα της ελληνικής δημοκρατικής μετάβασης επιβάλλει μια απόπειρα ουσιαστικής αποτίμησης. Αλλά, ταυτόχρονα, μας οδηγεί να κοιτάξουμε κατάματα τις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Ήδη σήμερα, βεβαιότητες δεκαετιών στο εσωτερικό και κυρίως στο διεθνές επίπεδο αποτελούν παρελθόν. Η λογική του παρόντος συλλογικού τόμου είναι, επομένως, διττή: αφενός να εξετάσει τα κρίσιμα γεγονότα της μετάβασης στη δημοκρατία από μια νέα (δι)επιστημονική ματιά και αφετέρου να συμβάλει ουσιωδώς στον δημόσιο και επιστημονικό διάλογο για την Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία.
Τα κείμενα του ανά χείρας τόμου βασίζονται στις εισηγήσεις πάνω από σαράντα έγκριτων επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό που παρουσιάστηκαν στο διεθνές συνέδριο που διοργάνωσε το Ίδρυμα «Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής» με θέμα «50 Χρόνια από τη Μετάβαση στη Δημοκρατία: Η Δημοκρατία στην Εποχή μας».