Τα κείμενα των διακεκριμένων επιστημόνων που συμμετέχουν στον ανά χείρας τόμο εξ αντικειμένου αποτελούν ποιοτικό άλμα στην ανάλυση της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής. Πέρα του σημαντικού αριθμού αναλυτών των πολιτικών, οικονομικών, θεσμικών και στρατηγικών πτυχών του διεθνούς συστήματος, τα δοκίμια αυτά με συμπληρωματικό τρόπο προσφέρουν μια σφαιρική εικόνα των διαμορφωτικών προϋποθέσεων, των προσανατολισμών και των τάσεων εντός του σύγχρονου διεθνούς συστήματος καθώς κινούμαστε στον 21ο αιώνα.

Στο συλλογικό έργο με τίτλο Το διεθνές σύστημα σε ιστορική μετάβαση 22 διακεκριμένοι επιστήμονες μέσα από 21 κείμενα, ανατέμνουν τον σημερινό κόσμο και φωτίζουν τις αναδυόμενες προκλήσεις:

• Γιατί το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε ιστορική μετάβαση και πώς χαρακτηρίζεται; μονοπολικό; διπολικό; πολυπολικό; υβριδικό; πολυκεντρικό; μετα-δυτικοκεντρικό; μετά-φιλελεύθερο;

• Γιατί η πανδημία του COVID-19 αναίρεσε τα υπερεθνικά ιδεολογήματα;

• Γιατί η «ζούγκλα» της διεθνούς πολιτικής έχει γίνει πιο πυκνή, πιο πολύμορφη και πιο απρόβλεπτη και γιατί μέσα σε αυτήν οι συναλλαγές (πελατειακές σχέσεις) των κρατών όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά ορίζονται εκ νέου και επηρεάζουν δραστικά τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η διεθνής πολιτική;

• Πώς η Κίνα αναδύεται σε στρατηγικό ανταγωνιστή των ΗΠΑ και πώς αυτό επηρεάζει το επερχόμενο πολυπολικό σύστημα;

• Πώς εξελίσσεται η θέση και ο ρόλος της Ινδίας και η εξωτερική της πολιτική εν μέσω καταιγιστικών ανακατατάξεων ισχύος και συμφερόντων του σύγχρονου διεθνούς συστήματος;

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαδραματίσει έναν ρόλο σε αυτόν τον κόσμο ή θα μετασχηματιστεί σε εμπορικό και οικονομικό υπόβαθρο επιμέρους συνασπισμών δυνάμεων που θα έχουν, κατά περίπτωση, τους δικούς τους ρόλους;

• Γιατί οι ΗΠΑ συνεχίζουν να είναι το μοναδικό κράτος που μπορεί να προβάλει ισχύ κάθε είδους σε πλανητική εμβέλεια και σε μεγάλη κλίμακα;

• Ποιοι είναι οι τουρκικοί στρατηγικοί προσανατολισμοί της διακυβέρνησης Ερντογάν και γιατί η τήξη των πάγων στην Αρκτική αποτελεί εφαλτήριο γεωστρατηγικών εξελίξεων στην ευρασιατική περίμετρο και ποιος ο διττός ρόλος της Τουρκίας;

• Μεταλλάσεται η τρομοκρατία; Μετατρέπεται σε εργαλείο χειρισμού κρατών για επίτευξη συμφερόντων; Πώς η παγκόσμια αναβάθμιση της βίας και η αποδοχή της μετουσιώθηκε σε στοιχείο της καθημερινότητας του διεθνούς συστήματος;

• Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζει θεμελιώδεις έννοιες όπως η ισχύς, η ασφάλεια και η διακυβέρνηση και γιατί αποτελεί κεντρική παράμετρο στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και στη διαμόρφωση της διεθνούς πολιτικής;

• Γιατί οι εκστρατείες παραπληροφόρησης και προπαγάνδας έχουν χρησιμοποιηθεί ως στρατηγικά εργαλεία απονομιμοποίησης, αποσταθεροποίησης και διεθνούς επιρροής;

• Ποιος ο χαρακτήρας της Νέας Δεξιάς και πώς επηρεάζει τη διεθνή πολιτική;

• Πώς ο Schmitt έδειξε τη σύγκλιση του πολιτικού μέσα στο διεθνές, δηλαδή μέσα στο παγκόσμιο και στο πλανητικό;

• Ποια η επικαιρότητα του Π. Κονδύλη μέσα από την ανάλυση της έννοιας «πλανητική πολιτική»;

• Γιατί το σύγχρονο αποτύπωμα της διεθνούς δικαιοταξίας καταγράφει έναν «Kόσμο» σε απόλυτα ρευστή μετεξέλιξη και γιατί διαπιστώνεται μια «μελαγχολία του διεθνούς δικαίου»;

• Τα Ηνωμένα Έθνη και οι υπόλοιποι υπάρχοντες διεθνείς θεσμοί είναι σε θέση να διασφαλίσουν τη διεθνή τάξη σε μια εποχή γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων με εξισορροπητικές τάσεις και έμφαση στις σχέσεις ισχύος;