Η σταδιακή διαδικασία συγκρότησης και διαμόρφωσης του Περιοδικού Πίνακα των στοιχείων χάνεται στο βάθος της Ιστορίας και συνιστά μια συναρπαστική επιστημονική περιπέτεια, γεμάτη απρόοπτα, ανατροπές, εσφαλμένες αλλά και ιδιαίτερα εύστοχες προβλέψεις, που οδήγησε εντέλει στη δημιουργία ενός από τα εμβληματικότερα επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού. Κι αυτό γιατί ο Περιοδικός Πίνακας είναι κάτι πολύ σημαντικότερο από ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διδασκαλία της χημείας, που όλοι θυμόμαστε από τα μαθητικά μας χρόνια. Αντικατοπτρίζει τη φυσική τάξη των πραγμάτων στον κόσμο που μας περιβάλλει και —απ’ ό,τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα— σε ολόκληρο το σύμπαν.

Πέρα από την απλή εξιστόρηση μιας τόσο περιπετειώδους διαδικασίας, ο Scerri εξετάζει εδώ πώς το βαθύτερο νόημα της δομής του Περιοδικού Πίνακα άρχισε σταδιακά να γίνεται κατανοητό από τους επιστήμονες, συμβάλλοντας παράλληλα στην αλληλεπίδραση χημείας και φυσικής, αλλά και στην ανάπτυξη της ατομικής θεωρίας και της κβαντομηχανικής. Από τον Ντε Σανκουρτουά και τον Νιούλαντς μέχρι τον Λόταρ Μάυερ και τον Ντμίτρι Μεντελέγιεφ, ένας μεγάλος αριθμός από ερευνητές και επιστήμονες εργάστηκαν έτσι ώστε μια σειρά τυχαίων γεγονότων να μπουν σε τάξη και, όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο διάσημος φυσικοχημικός C.P. Snow, να αποκτήσουν όλα σχήμα μπροστά στα μάτια μας «σαν κάποιος να αντιμετώπιζε μια ζούγκλα κι εκείνη να μεταμορφώθηκε ξάφνου σε ολλανδικό κήπο»!