Ποικίλα θεολογικά και ιστορικά άρθρα ( (40ετούς ερευνητικής δραστηριότητας, που δημοσιεύονται για πρώτη φορά στα ελληνικά), τα οποία καλύπτουν τους πρώτους, κρίσιμους για τη διαμόρφωση του χριστιανικού δόγματος αιώνες, από τους πρώιμους Απολογητές (2ος αι.) και τον Ωριγένη έως το κλείσιμο της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας της Αθήνας από τον Ιουστινιανό, το 529 μ.Χ.

Ποιά ήταν τα κίνητρα του Ιουστινιανού όταν έκλεινε τη Νεοπλατωνική Σχολή (αλλά και τη Νομική Σχολή) των Αθηνών το 529 μ.Χ.; Πώς ένας νεοπροσύλητος, εκκινώντας, κατά τον Ωριγένη, από μια «άλογη ορμή», επιλέγει να ασπαστεί το χριστιανικό δόγμα, και πώς τελειοποιεί την πίστη του συνδυάζοντάς την με τη δέουσα λατρευτική πρακτική κι έναν υποδειγματικό βίο «καλών έργων»; Τί εννοούσαν οι Απολογητές με τον όρο Πρόνοια/Providentia, τον οποίο εισήγαγαν από την ελληνορωμαϊκή θρησκεία; Πώς τον διαφοροποίησαν και του απέδωσαν δεσπόζουσα θέση στη μετέπειτα θεολογία τους; Πώς έφτασε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός να θεωρεί εαυτόν ενσαρκωτή της Θείας πρόνοιας; Πώς σχηματίστηκε ο βιβλικός κανόνας και τί «ωφέλιμα» βιβλία επιτρέπονταν στους χριστιανούς να διαβάζουν πέραν των «θεόπνευστων» ιερών γραφών; Πώς σχετίζεται το πλατωνικό Συμπόσιο με το Συμπόσιο των δέκα παρθένων του Μεθόδιου; Τί είναι η θεϊκή οργή και πώς συμβιβάζεται με τη θεϊκή φιλανθρωπία; Λειτουργούν οι άνθρωποι κατ’ εικόνα του Θεού όταν οργίζονται ή υποπίπτουν σε θανάσιμο αμάρτημα;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που πραγματεύονται τα θεολογικά και ιστορικά άρθρα αυτού του τόμου, συγκομιδή σαράντα χρόνων ενδελεχούς έρευνας και μελέτης των πηγών. Πρόκειται για ζητήματα που σημάδεψαν τέσσερις κρίσιμους αιώνες (2ο-6ο αι.) κατά τους οποίους η υπό διαμόρφωση θρησκεία –μεμονωμένοι χριστιανοί στοχαστές και πιστοί αλλά και τοπικές εκκλησίες και Οικουμενικές Σύνοδοι, με πρόσωπα αναφοράς τούς Απολογητές, τον Ωριγένη, τον Ιουστινιανό– αγωνιζόταν να ορίσει και να αναδείξει μια διακριτή δογματική ταυτότητα, άλλοτε ενσωματώνοντας κι άλλοτε απορρίπτοντας στοιχεία ανταγωνιστικών θρησκειών και «αιρέσεων», ώσπου το οικουμενικό της μήνυμα να εδραιωθεί σε Ανατολή και Δύση.